John Ronald Reuel Tolkien, powszechnie znany jako J.R.R. Tolkien, to postać, która na zawsze odmieniła oblicze literatury światowej. Brytyjski filolog, pisarz i profesor Uniwersytetu Oksfordzkiego, zasłynął jako twórca gatunku high fantasy, a jego dzieła, w tym monumentalny „Władca Pierścieni”, zdobyły status kultowych i są czytane przez kolejne pokolenia.
Na grudzień 2023 roku J.R.R. Tolkien miałby 131 lat. Urodził się 3 stycznia 1892 roku, a zmarł 2 września 1973 roku w wieku 81 lat. Był mężem Edith Bratt, z którą wspólnie wychował czworo dzieci: Johna, Michaela, Christophera i Priscillę. Jego literackie dziedzictwo, zapoczątkowane przez „Hobbita”, a rozwinięte w epickiej sadze „Władca Pierścieni”, do dziś stanowi fundament współczesnej fantastyki.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2023 roku miałby 131 lat.
- Żona/Mąż: Edith Bratt
- Dzieci: John, Michael, Christopher, Priscilla
- Zawód: Filolog, pisarz, profesor uniwersytecki
- Główne osiągnięcie: Stworzenie gatunku high fantasy i napisanie „Władcy Pierścieni”
Podstawowe informacje o J.R.R. Tolkienie
John Ronald Reuel Tolkien, powszechnie znany pod inicjałami J.R.R. Tolkien, przyszedł na świat 3 stycznia 1892 roku w Bloemfontein, w Wolnym Państwie Orania. Mimo że urodził się na kontynencie afrykańskim, przez całe życie posiadał obywatelstwo brytyjskie i silnie identyfikował się jako Anglik. Jego życie zakończyło się 2 września 1973 roku w Bournemouth w Anglii, w wieku 81 lat.
Dane osobowe i pochodzenie
Prawdziwe imiona J.R.R. Tolkiena brzmiały John Ronald Reuel Tolkien. Jego przodkowie ze strony ojca wywodzili się z Prus Wschodnich, a rodzina trudniła się rzemiosłem. Ta historia rodzinna stanowiła część jego tożsamości.
Miejsce i data urodzenia
J.R.R. Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 roku w Bloemfontein, na terenie dzisiejszej Republiki Południowej Afryki. W styczniu 2026 roku przypadałaby 134. rocznica jego urodzin.
Data i miejsce śmierci
J.R.R. Tolkien zmarł 2 września 1973 roku w wieku 81 lat w Bournemouth, w Anglii. Pozostawił po sobie niezwykle bogate i wpływowe dziedzictwo literackie.
Obywatelstwo i tożsamość
Mimo urodzenia w Afryce Południowej, J.R.R. Tolkien przez całe życie posiadał obywatelstwo brytyjskie i silnie identyfikował się jako Anglik. Ta tożsamość narodowa miała kluczowy wpływ na kształtowanie się jego wyobraźni.
Wykształcenie i rozwój akademicki
Podstawy jego kariery akademickiej zostały ugruntowane podczas studiów w Exeter College na Uniwersytecie Oksfordzkim. Tam zgłębiał tajniki filologii, ze szczególnym uwzględnieniem literatury staroangielskiej, co stanowiło fundament jego późniejszych prac naukowych i literackich.
Studia w Oksfordzie
Uniwersytet Oksfordzki był miejscem, gdzie J.R.R. Tolkien rozwijał swoje akademickie pasje. Studiował w Exeter College, zdobywając gruntowną wiedzę z zakresu filologii i literatury staroangielskiej. Położył tam podwaliny pod swoją przyszłą karierę naukową.
Życie prywatne i rodzinne J.R.R. Tolkiena
Życie prywatne J.R.R. Tolkiena było naznaczone zarówno tragediami, jak i głębokimi uczuciami. Strata rodziców we wczesnym wieku ukształtowała jego charakter, a miłość do żony Edith Bratt stanowiła stałe źródło inspiracji. Rodzina odgrywała ważną rolę w jego życiu.
Rodzice i ich losy
Ojciec J.R.R. Tolkiena, Arthur Reuel Tolkien, zmarł, gdy Ronald miał zaledwie trzy lata. Matka, Mabel Suffield, wychowywała go sama, ucząc go w domu. Zmarła w 1904 roku, gdy Tolkien miał 12 lat. Ta podwójna strata w młodym wieku miała głęboki wpływ na jego wychowanie.
Rodzeństwo
J.R.R. Tolkien miał jednego młodszego brata, Hilary’ego Arthura Reuela Tolkiena. Bracia byli dla siebie wsparciem w trudnych latach dzieciństwa, naznaczonych stratą obojga rodziców.
Małżeństwo z Edith Bratt
W 1916 roku J.R.R. Tolkien poślubił Edith Bratt. Edith stała się inspiracją dla postaci Lúthien Tinúviel. Ich związek małżeński trwał aż do śmierci Edith w 1971 roku.
Dzieci J.R.R. Tolkiena
J.R.R. Tolkien i Edith Bratt doczekali się czworga dzieci: Johna, Michaela, Christophera i Priscilli. Christopher Tolkien odegrał szczególną rolę w dziedzictwie ojca, redagując i wydając jego pośmiertne dzieła.
Dzieci J.R.R. Tolkiena
- John (ksiądz)
- Michael
- Christopher (redaktor dzieł ojca)
- Priscilla (najmłodsza)
Pochodzenie przodków
Rodzina J.R.R. Tolkiena ze strony ojca miała rzemieślnicze korzenie. Jego przodkowie byli zegarmistrzami i producentami fortepianów. Rodzina wywodziła się z Prus Wschodnich.
Kariera akademicka i literacka J.R.R. Tolkiena
J.R.R. Tolkien był postacią o niezwykłym intelekcie, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w jego karierze akademickiej, jak i w przełomowej twórczości literackiej. Jego życie było głęboko zakorzenione w świecie języków, historii i mitologii.
Profesura w Oksfordzie
W latach 1925–1945 J.R.R. Tolkien piastował stanowisko Rawlinson and Bosworth Professor of Anglo-Saxon w Pembroke College na Uniwersytecie Oksfordzkim. Następnie, od 1945 do 1959 roku, pełnił funkcję profesora języka angielskiego i literatury w Merton College. Jego praca naukowa skupiała się na filologii i literaturze staroangielskiej.
Twórczość literacka: „Hobbit”
„Hobbit, czyli tam i z powrotem”, opublikowany w 1937 roku, był przełomowym dziełem w karierze J.R.R. Tolkiena. Książka ta odniosła niezwykły sukces komercyjny i artystyczny, co zapoczątkowało prace nad epicką sagą.
Twórczość literacka: „Władca Pierścieni”
Największym dziełem J.R.R. Tolkiena jest „Władca Pierścieni”, wydany w latach 1954–1955. Mimo początkowych obaw, powieść stała się jedną z najlepiej sprzedających się książek w historii literatury. Dzieło to zdefiniowało gatunek high fantasy.
Działalność w grupie Inklings
J.R.R. Tolkien był kluczowym członkiem nieformalnej grupy literackiej Inklings na Uniwersytecie Oksfordzkim. W ramach tej grupy, w której blisko przyjaźnił się z C.S. Lewisem, Tolkien dyskutował nad swoimi rękopisami.
Praca nad „Silmarillionem”
Przez większość swojego życia J.R.R. Tolkien pracował nad monumentalnym dziełem „Silmarillion”, które stanowiło mitologiczne tło dla jego świata, Śródziemia. Książka ta została wydana pośmiertnie przez jego syna, Christophera Tolkiena.
Nagrody i osiągnięcia J.R.R. Tolkiena
Dorobek literacki i akademicki J.R.R. Tolkiena został uhonorowany licznymi wyróżnieniami, podkreślającymi jego nieoceniony wkład w kulturę brytyjską i światową literaturę.
Order Imperium Brytyjskiego
28 marca 1972 roku, królowa Elżbieta II mianowała J.R.R. Tolkiena Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE). To prestiżowe odznaczenie było wyrazem uznania dla jego zasług dla literatury brytyjskiej.
Tytuł „Ojca nowoczesnej fantasy”
Dzięki ogromnemu wpływowi „Władcy Pierścieni” na kulturę popularną, J.R.R. Tolkien jest powszechnie uznawany za postać, która zdefiniowała ramy współczesnej literatury fantasy. Jego dzieła ustanowiły kanony gatunku.
Najważniejsze osiągnięcia i wyróżnienia J.R.R. Tolkiena
- Order Imperium Brytyjskiego (CBE), 1972
- Tytuł „Ojca nowoczesnej fantasy”
Religia i światopogląd J.R.R. Tolkiena
Głęboka wiara katolicka stanowiła fundament moralny i teologiczny twórczości J.R.R. Tolkiena. Jego religijność przenikała jego dzieła, nadając im głębię i uniwersalne przesłanie.
Głęboka wiara katolicka
J.R.R. Tolkien był żarliwym rzymskim katolikiem. Swoją wiarę zawdzięczał matce, Mabel Suffield. Ta głęboka wiara miała fundamentalny wpływ na strukturę moralną i teologiczną jego dzieł.
Związek z Birmingham Oratory
W młodości, w latach 1902–1911, J.R.R. Tolkien był ministrantem i parafianinem w Birmingham Oratory. Okres ten był dla niego czasem formacji duchowej i intelektualnej.
Hobby i zainteresowania J.R.R. Tolkiena
Zainteresowania J.R.R. Tolkiena wykraczały daleko poza jego akademicką karierę. Jego pasje, takie jak lingwistyka, zamiłowanie do natury i talent artystyczny, były nieodłącznymi elementami jego życia, które wzbogacały jego twórczość literacką.
Pasja lingwistyczna i tworzenie języków
J.R.R. Tolkien wykazywał niezwykłą fascynację językami. Nie ograniczał się jedynie do badania starożytnych dialektów, ale aktywnie tworzył własne, skomplikowane systemy językowe, takie jak Quenya i Sindarin.
Zamiłowanie do natury
Jako dziecko, Tolkien uwielbiał spędzać czas na badaniu okolic Sarehole Mill i Moseley Bog. Te doświadczenia z dzieciństwa zaszczepiły w nim głęboką miłość do drzew i krajobrazów, które później stały się inspiracją dla Shire.
Talent artystyczny
J.R.R. Tolkien był nie tylko utalentowanym pisarzem, ale również zdolnym rysownikiem. Sam ilustrował pierwsze wydania swojej książki „Hobbit”, a także tworzył liczne mapy.
Ciekawostki i mniej znane fakty z życia J.R.R. Tolkiena
Życie J.R.R. Tolkiena obfitowało w fascynujące wydarzenia i osobiste doświadczenia, które nie tylko kształtowały jego charakter, ale również znajdowały odzwierciedlenie w jego twórczości.
Wypadek z pająkiem
Jako dziecko, J.R.R. Tolkien został ugryziony przez pająka w RPA. Wielu biografów łączy to wydarzenie z późniejszymi opisami potwornych pająków w jego książkach.
Etymologia nazwiska
J.R.R. Tolkien błędnie wierzył, że jego nazwisko pochodzi od niemieckiego słowa „tollkühn”, oznaczającego „zuchwały”. Późniejsze badania wykazały, że nazwisko to ma pochodzenie dolnopruskie.
Służba wojskowa
W latach 1915–1920 J.R.R. Tolkien służył w armii brytyjskiej. Brał udział w bitwie nad Sommą. Doświadczenia wojenne głęboko wpłynęły na jego postrzeganie wojny i ludzkiej kondycji.
Kryptonim „Rashbold”
J.R.R. Tolkien umieścił samego siebie w swoim tekście „The Notion Club Papers” pod kryptonimem „Rashbold”. Imię to było dosłownym tłumaczeniem błędnie interpretowanego znaczenia jego nazwiska.
Warto wiedzieć: Tolkien błędnie interpretował pochodzenie swojego nazwiska, wierząc, że pochodzi od niemieckiego „tollkühn” (zuchwały), podczas gdy faktycznie ma ono korzenie dolnopruskie.
Zdrowie
Choroby i niedyspozycje zdrowotne, zwłaszcza te związane z okresem I wojny światowej, miały znaczący wpływ na życie i twórczość J.R.R. Tolkiena.
Gorączka okopowa
Podczas I wojny światowej J.R.R. Tolkien zachorował na gorączkę okopową. Choroba ta zmusiła go do powrotu do Anglii, co paradoksalnie dało mu czas i przestrzeń do rozpoczęcia pisania i rozwijania swojej rozbudowanej mitologii.
Chronologia kariery i życia J.R.R. Tolkiena
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 3 stycznia 1892 | Narodziny Johna Ronalda Reuela Tolkiena w Bloemfontein, Wolne Państwo Orania. |
| 1894 | Narodziny brata, Hilary’ego Arthura Reuela Tolkiena. |
| 1900 | Matka Tolkiena, Mabel Suffield, przechodzi na katolicyzm. |
| 1902–1911 | Tolkien jest ministrantem i parafianinem w Birmingham Oratory. |
| 1904 | Śmierć matki, Mabel Suffield, na cukrzycę. |
| 1911 | Tolkien rozpoczyna studia w Exeter College na Uniwersytecie Oksfordzkim. |
| 1915–1920 | Służba wojskowa w armii brytyjskiej, udział w bitwie nad Sommą. |
| 1916 | Ślub z Edith Bratt. |
| 1916 | Zachorowanie na gorączkę okopową, powrót do Anglii. |
| 1925–1945 | Stanowisko Rawlinson and Bosworth Professor of Anglo-Saxon w Pembroke College, Oksford. |
| 1937 | Publikacja książki „Hobbit, czyli tam i z powrotem”. |
| 1945–1959 | Stanowisko profesora języka angielskiego i literatury (Merton Professor) w Merton College, Oksford. |
| 1954–1955 | Wydanie „Władcy Pierścieni”. |
| 1971 | Śmierć Edith Bratt. |
| 2 września 1973 | Śmierć J.R.R. Tolkiena w Bournemouth, Anglia. |
| Pośmiertnie | Wydanie „Silmarillionu” przez syna Christophera Tolkiena. |
J.R.R. Tolkien, jako filolog i pisarz, stworzył światy literackie o niezrównanej głębi, które do dziś inspirują miliony czytelników. Jego życie pokazuje nam, jak pasja do języków i historii może zaowocować dziełami o wiecznym pięknie i znaczeniu, trwale zmieniając krajobraz literatury światowej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Tolkien miał polskie korzenie?
Nie, John Ronald Reuel Tolkien nie miał polskich korzeni. Jego rodzina pochodziła z Anglii i Niemiec.
Jakie utwory napisał Tolkien?
Najbardziej znanymi dziełami Tolkiena są powieści „Hobbit, czyli tam i z powrotem” oraz „Władca Pierścieni”. Napisał również wiele innych utworów, w tym historie ze świata Śródziemia, jak m.in. „Silmarillion”.
Czy Tolkien znał język polski?
Brak jest dowodów na to, by Tolkien znał język polski. Jego zainteresowania lingwistyczne skupiały się głównie na językach starogermańskich i nordyckich, a także na językach sztucznych, które sam tworzył.
Ile lat Tolkien pisał Hobbita?
Prace nad „Hobbitem” trwały kilka lat. Tolkien zaczął pisać tę książkę dla swoich dzieci w latach 30. XX wieku, a jej publikacja nastąpiła w 1937 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/J._R._R._Tolkien
