Sarah Bernhardt: Niezrównana francuska aktorka, Boska Sarah. Biografia.

1

Sarah Bernhardt, urodzona 22 października 1844 roku w Paryżu, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych francuskich aktorek przełomu XIX i XX wieku. Na marzec 2024 roku aktorka miałaby 179 lat. Jej życie, naznaczone niezwykłym talentem scenicznym, burzliwym życiem osobistym i pionierskim podejściem do sztuki, rozpoczęło się w skromnych warunkach paryskiej Dzielnicy Łacińskiej. Znana jako „królowa pozy i księżniczka gestu”, zdobyła światowe uznanie dzięki swoim niezapomnianym kreacjom w wielkich dramatach, odwadze w wcielaniu się w postacie męskie oraz innowacyjnemu wykorzystaniu nowych mediów, takich jak kino i nagrania dźwiękowe. Jej dziedzictwo jako ikony teatru i symbolu epoki trwa do dziś.

Droga Bernhardt do sławy nie była pozbawiona przeszkód. Początkowo zmagała się z tremą i niepewnością, jednak dzięki determinacji, protekcji wpływowych osób i niekwestionowanemu talentowi, pokonała wszelkie trudności. Jej życie prywatne, choć często barwne i komentowane, było integralną częścią jej fascynującej osobowości. Dziś, wspominana jako „Boska Sara”, spoczywa na słynnym cmentarzu Père Lachaise w Paryżu, a jej artystyczny dorobek stanowi nieoceniony skarb dla historii teatru i kultury.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku miałaby 179 lat.
• Żona/Mąż: Była żoną Jacquesa Damali (Ambroise Aristide Damala).
• Dzieci: Miała jednego syna.
• Zawód: Aktorka teatralna i filmowa.
• Główne osiągnięcie: Uznawana za jedną z najwybitniejszych aktorek wszech czasów, pionierka wykorzystania filmu i nagrań dźwiękowych w karierze.

Podstawowe informacje o Sarah Bernhardt

Henriette-Rosine Bernard, światu znana jako Sarah Bernhardt, urodziła się 22 października 1844 roku w Paryżu. Jej miejsce narodzin przy 5 rue de L’École-de-Médecine w Dzielnicy Łacińskiej było skromnym początkiem dla przyszłej gwiazdy sceny światowej. Aktorka zmarła w marcu 1923 roku, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny. Jej długowieczność i wpływ na kulturę sprawiają, że jej postać wykracza poza ramy czasowe. Grób Sarah Bernhardt na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu pozostaje ważnym miejscem pamięci dla miłośników jej talentu.

Przydomek „królowa pozy i księżniczka gestu” doskonale oddawał jej sceniczny magnetyzm, a jeszcze za życia zyskała miano „Boskiej Sary”. Choć jej kariera była nierozerwalnie związana z Paryżem i francuskim teatrem, jej sława szybko przekroczyła granice kraju, czyniąc ją postacią o międzynarodowym znaczeniu. Jej życie, pełne dramatycznych zwrotów i artystycznych poszukiwań, odzwierciedlało burzliwą epokę, w której przyszło jej żyć.

Rodzina i życie prywatne Sarah Bernhardt

Pochodzenie Sarah Bernhardt było złożone; jej matką była Judith Bernard, holenderska kurtyzana żydowskiego pochodzenia. Ze względu na specyfikę zawodu matki i częste podróże, wczesne dzieciństwo Sarah upłynęło pod opieką mamki, co mogło wpłynąć na jej późniejsze relacje i poczucie bezpieczeństwa.

Relacja aktorki z religią była dynamiczna. W młodości była żarliwie wierząca i przyjęła pierwszą komunię, by później przez pewien czas deklarować ateizm. Mimo tych przemian, Sarah Bernhardt zawsze podkreślała dumę ze swoich żydowskich korzeni. Jej życie osobiste było naznaczone licznymi romansami. W 1882 roku poślubiła Jacquesa Damalę, aktora greckiego pochodzenia. Ich małżeństwo, choć formalnie trwało do jego śmierci w 1889 roku, było trudne i skomplikowane. Bernhardt miała jedno dziecko, syna Maurice’a, którego ojcostwo wynikało z jednego z jej licznych związków. Ten fakt miał miejsce po okresie, gdy na krótko porzuciła teatr na rzecz podróży, co pokazuje jej skłonność do impulsywnych decyzji i poszukiwania nowych doświadczeń.

Sarah Bernhardt miała jedno dziecko, syna, którego ojcostwo wynikało z jednego z jej licznych romansów.

Kariera zawodowa Sarah Bernhardt

Debiut sceniczny Sarah Bernhardt nastąpił 31 sierpnia 1862 roku na deskach prestiżowej Comédie-Française, gdzie wcieliła się w tytułową rolę w „Iphigénie” Racine’a. Niestety, pierwszy występ został uznany za nieudany z powodu silnej tremy i zbyt szybkiego tempa recytacji. Kluczowym momentem w jej karierze okazała się protekcja księcia Morny, przyrodniego brata Napoleona III, który sfinansował jej dalszą naukę i pomógł jej dostać się do Konserwatorium Paryskiego, otwierając drogę do profesjonalnego kształcenia aktorskiego.

Podczas egzaminów do Konserwatorium w 1860 roku, mimo braku przygotowania do sceny z partnerem, Sarah Bernhardt zachwyciła jury emocjonalnym wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”. Jej talent szybko rozkwitł, a ona sama zasłynęła z ról w wielkich dramatach, takich jak „Ruy Blas” Victora Hugo, „La Tosca” Victoriena Sardou czy „L’Aiglon” Edmonda Rostanda. Bernhardt była również pionierką, odważnie wcielając się w postacie męskie, co było rzadkością w tamtych czasach. Jej interpretacja postaci Hamleta do dziś jest uznawana za przełomową. Jako jedna z pierwszych wybitnych aktorek teatralnych, zaczęła występować w filmach niemych i dokonywać nagrań dźwiękowych, co stanowi nieocenione dziedzictwo dla historii kina i teatru.

Wiktor Hugo był pod ogromnym wrażeniem talentu Sarah Bernhardt i nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, podkreślając jej wyjątkową dykcję i barwę głosu. Podczas studiów w Konserwatorium jej nauczyciele byli podzieleni: w kategorii tragedii sklasyfikowano ją na 14. miejscu, podczas gdy w komedii zajęła wysokie, drugie miejsce. Ta dywergencja w ocenach pokazuje, jak trudne było jednoznaczne zaszufladkowanie jej niezwykłego talentu. Jej kariera była pasmem sukcesów, przyciągając tłumy i czyniąc jej nazwisko synonimem doskonałości aktorskiej.

Najważniejsze role Sarah Bernhardt

• „Iphigénie” Racine’a (debiut)
• „Ruy Blas” Victora Hugo
• „La Tosca” Victoriena Sardou
• „L’Aiglon” Edmonda Rostanda
• Hamlet

Majatek i finanse Sarah Bernhardt

Już na początku swojej drogi zawodowej Sarah Bernhardt przyciągała uwagę bogatych wielbicieli. Jedna z najbardziej znaczących propozycji, jaką otrzymała, to oferta małżeństwa od prominentnego biznesmena, który oferował jej sumę 500 000 franków. Bernhardt odrzuciła tę propozycję, przedkładając swoją wolność i niezależność nad stabilizację finansową, co świadczy o jej silnym charakterze.

Sarah Bernhardt potrafiła również wykorzystać swoją sławę do promowania innych artystów. Jej współpraca z Alphonsem Muchą zaowocowała powstaniem ikonicznych plakatów do jej przedstawień, które, utrzymane w stylu Art Nouveau, ugruntowały pozycję Muchy jako jednego z najbardziej rozchwytywanych twórców tamtej epoki. Ta synergia talentów nie tylko przyniosła korzyści artystom, ale także ukształtowała estetykę wizualną tamtych czasów.

Filantropia i osobowość Sarah Bernhardt

Podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870–1871, Sarah Bernhardt wykazała się głębokim zaangażowaniem patriotycznym, organizując w teatrze Odéon punkt pomocy i opieki dla potrzebujących. Ta postawa pokazuje, że jej działalność wykraczała poza sferę artystyczną, obejmując również troskę o społeczeństwo w obliczu kryzysu.

Od najmłodszych lat Sarah Bernhardt przejawiała silny charakter i skłonność do dramatyzmu. Dowodem tego jest anegdota z jej szkolnych lat, kiedy to zorganizowała uroczysty chrześcijański pogrzeb dla swojej zdechłej jaszczurki, co zostało uznane przez zakonnice za świętokradztwo. Ta historia świadczy o jej niekonwencjonalnym podejściu do życia. Sarah dobrze znała trudności materialne, co dodawało jej determinacji w dążeniu do sukcesu i niezależności. Jej życie było inspiracją dla wielu, a jej postać ożywa na kartach książek, przedstawiając jej drogę do sławy i wybory życiowe, takie jak decyzja o urodzeniu dziecka.

Stan zdrowia Sarah Bernhardt

W 1915 roku aktorka przeszła operację amputacji nogi. Mimo tego poważnego zabiegu, który miał miejsce ponad sto lat temu, Sarah Bernhardt nie zaprzestała swojej aktywności zawodowej. Kontynuowała występy, często dla żołnierzy podczas I wojny światowej, co świadczy o jej niezwykłej sile woli i poświęceniu dla sztuki i kraju. Jej determinacja w obliczu fizycznych ograniczeń była inspirująca.

Krótko przed śmiercią w marcu 1923 roku, Sarah Bernhardt podjęła ważną decyzję duchową. Mimo wcześniejszych deklaracji o ateizmie, zdecydowała się przyjąć ostatnie namaszczenie. Ten akt był dopełnieniem jej skomplikowanej drogi duchowej, pokazując poszukiwanie ukojenia i sensu nawet w obliczu końca życia. Jej życie, od skromnych początków po międzynarodową sławę, było pełne dramatycznych zwrotów i głębokich doświadczeń.

Kontrowersje i skandale z udziałem Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt często znajdowała się w centrum uwagi, nie tylko ze względu na talent, ale także przez wybuchowy temperament i skłonność do kontrowersyjnych zachowań. Została zmuszona do odejścia z Comédie-Française po incydencie, w którym spoliczkowała starszą aktorkę, Nathalie, w obronie swojej siostry Reginy. Ten akt odwagi, choć impulsywny, pokazał jej silną potrzebę ochrony bliskich.

Jej odwaga i niezależność doprowadziły ją również do wywołania skandalu dyplomatycznego w Pałacu Tuileries. Podczas recytacji przed Napoleonem III, Bernhardt wybrała wiersze Victora Hugo, zagorzałego krytyka cesarza. To świadome działanie doprowadziło do demonstracyjnego wyjścia pary cesarskiej z sali. Jej wybuchowy temperament był powszechnie znany; potrafiła gwałtownie reagować na brak szacunku, jak w przypadku incydentu z odźwiernym, który nazwał ją „Małą Bernhardt”, w odpowiedzi używając swojego parasola.

Jej życie było pełne napięć i ekscentrycznych zachowań. Była znana z tego, że w swoim paryskim mieszkaniu trzymała trumnę, w której spała, co dodawało jej legendzie mrocznego, artystycznego sznytu. Ten ekscentryczny zwyczaj był jednym z wielu elementów, które czyniły ją postacią intrygującą i budzącą fascynację. Jej życie było inspiracją dla wielu, a jej wpływ na kulturę francuską i światową jest niepodważalny.

Ciekawostki z życia Sarah Bernhardt

Pierwsze doświadczenie aktorskie Sarah Bernhardt miało miejsce już w wieku siedmiu lat, kiedy grała Królową Wróżek w sztuce „Clothilde”. Ten wczesny kontakt ze sceną, choć w dziecięcej formie, zwiastował jej przyszłą wielką karierę. Victor Hugo, będąc pod ogromnym wrażeniem jej talentu, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, co stało się jednym z najsłynniejszych opisów jej warsztatu aktorskiego.

Podczas studiów w Konserwatorium, nauczyciele byli podzieleni co do jej talentu. W kategorii tragedii sklasyfikowano ją na 14. miejscu, podczas gdy w dziedzinie komedii zajęła wysokie, drugie miejsce. Jej kariera była pełna niespodzianek i dowodzi, że talent często potrzebuje czasu, by w pełni rozkwitnąć. Francuska aktorka Sarah Bernhardt, znana również jako Divine Sarah, pozostawiła trwały ślad w historii teatru i kina.

Sarah Bernhardt, poprzez swój niezwykły talent, odwagę i innowacyjne podejście do sztuki, zrewolucjonizowała świat teatru i stała się jedną z jego najjaśniejszych gwiazd. Jej życie, od skromnych początków po międzynarodową sławę, jest świadectwem siły pasji i determinacji w dążeniu do artystycznej doskonałości, a jej dziedzictwo wciąż inspiruje kolejne pokolenia twórców i widzów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Sarah_Bernhardt