Neil Armstrong: Pierwszy człowiek na Księżycu (NASA, 1969)

2

Neil Alden Armstrong, urodzony 5 sierpnia 1930 roku, przeszedł do historii jako pierwszy człowiek, który postawił stopę na powierzchni Księżyca. Ten amerykański astronauta, inżynier lotnictwa i pilot doświadczalny, stał się globalnym symbolem odwagi i ludzkiego dążenia do poznania nieznanego. Dowódca misji Apollo 11, która 20 lipca 1969 roku (czas UTC) dokonała pierwszego lądowania na Księżycu, Armstrong na zawsze zapisał się w annałach historii. Zmarł 25 sierpnia 2012 roku, mając 82 lata. Jego życie, od wczesnych lat naznaczone pasją do lotnictwa, po monumentalne osiągnięcie w kosmosie, stanowi inspirację dla pokoleń. Był dwukrotnie żonaty, a jego rodzina, w tym żona i dzieci, stanowiła ważny element jego życia prywatnego.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na sierpień 2012 roku miał 82 lata.
• Żona/Mąż: Janet Shearon, Carol Knight.
• Dzieci: Eric Armstrong, Karen Armstrong (zmarła w dzieciństwie), Mark Armstrong.
• Zawód: Astronauta, inżynier lotnictwa, pilot doświadczalny.
• Główne osiągnięcie: Pierwszy człowiek na Księżycu.

Wczesne lata i narodziny pasji do lotnictwa

Neil Alden Armstrong przyszedł na świat 5 sierpnia 1930 roku w wiejskiej gminie Washington Township, w hrabstwie Auglaize w stanie Ohio. Jego pochodzenie było zróżnicowane, obejmując korzenie niemieckie, angielskie, szkocko-irlandzkie, irlandzkie i szkockie. Dzieciństwo Neila nie było ustabilizowane; jego ojciec, pracujący jako audytor dla rządu stanu Ohio, często zmieniał miejsce zamieszkania. W ciągu pierwszych 14 lat życia młody Neil mieszkał w aż 16 różnych miastach, co z pewnością kształtowało jego adaptacyjność i niezależność. Był najstarszym z trojga rodzeństwa, mając młodszą siostrę June i brata Deana.

Już w wieku zaledwie dwóch lat, podczas wyścigów lotniczych Cleveland Air Races, które odbyły się dzięki inicjatywie ojca, Neil Armstrong po raz pierwszy zetknął się ze światem lotnictwa. To wydarzenie zaszczepiło w nim fascynację maszynami latającymi, która szybko przerodziła się w prawdziwą pasję. Krótko potem, jako pięcio- lub sześciolatek, odbył swój pierwszy lot samolotem Ford Trimotor w Warren w stanie Ohio. To wczesne doświadczenie z lotem wywarło na nim tak wielkie wrażenie, że już w dniu swoich 16. urodzin Neil Armstrong zdobył licencję pilota, jeszcze zanim uzyskał prawo jazdy na samochód. Ta determinacja i wczesne zainteresowanie lotnictwem stanowiły fundament jego przyszłej kariery.

Edukacja i plany na przyszłość

W 1947 roku, w wieku 17 lat, Neil Armstrong rozpoczął studia na Purdue University, wybierając kierunek inżynierii lotniczej. Jego edukacja była częścią programu znanego jako plan Hollowaya. W ramach tego programu, Neil zobowiązał się do poświęcenia dwóch lat na naukę, dwóch lat na szkolenie lotnicze oraz roku służby w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych, w zamian za pokrycie czesnego. Ten plan zapewnił mu solidne podstawy teoretyczne i praktyczne, które okazały się kluczowe w dalszej karierze w lotnictwie i kosmonautyce. Studia na Purdue University pozwoliły mu rozwinąć wiedzę techniczną i pogłębić zrozumienie zasad mechaniki lotu, co było niezbędne dla przyszłego astronauty.

Służba w Marynarce Wojennej i wojna koreańska

26 stycznia 1949 roku Neil Armstrong został powołany do służby w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych, gdzie skierowano go do bazy Naval Air Station Pensacola na Florydzie. Tam przeszedł intensywne szkolenie lotnicze, które przygotowało go do roli pilota bojowego. Szczególnie ważnym momentem w jego karierze lotniczej było pierwsze lądowanie na lotniskowcu USS Cabot, które miało miejsce 2 marca 1950 roku. Sam Armstrong uważał to osiągnięcie za równie znaczące jak swój pierwszy samodzielny lot, co świadczy o specyfice i trudnościach związanych z operowaniem z pokładu pływającej platformy.

Jego umiejętności zostały poddane próbie podczas czynnego udziału w wojnie koreańskiej. Latając myśliwcem Grumman F9F Panther z pokładu lotniskowca USS Essex, Neil Armstrong brał udział w misjach bojowych. W trakcie jednego z takich lotów bojowych, jego samolot został uszkodzony, co zmusiło go do katapultowania się. Pomimo tego niebezpiecznego incydentu, Armstrong wykazał się opanowaniem i determinacją. Służbę w marynarce wojennej zakończył w stopniu porucznika (Lieutenant junior grade), jako w pełni wykwalifikowany lotnik morski, z bogatym doświadczeniem bojowym.

Kariera pilota doświadczalnego i droga do NASA

Po zakończeniu służby wojskowej, Neil Armstrong kontynuował swoją karierę w lotnictwie, pracując jako pilot doświadczalny w National Advisory Committee for Aeronautics (NACA). Była to organizacja, która stanowiła poprzedniczkę NASA. W tym okresie Armstrong miał okazję latać na zaawansowanych maszynach, w tym na rakietowym samolocie North American X-15. Praca w NACA pozwoliła mu zdobyć bezcenne doświadczenie w testowaniu innowacyjnych technologii lotniczych, co stanowiło doskonałe przygotowanie do przyszłych wyzwań w eksploracji kosmosu.

W 1962 roku Neil Armstrong dołączył do korpusu astronautów NASA, będąc częścią drugiej grupy selekcyjnej. Jego przyjęcie do programu było przełomowe, ponieważ stał się pierwszym cywilnym astronautą NASA, który miał udać się w kosmos. To otworzyło nowy rozdział w jego życiu i karierze, kierując go ku nieznanym wcześniej granicicom. Jego pierwszą misją kosmiczną była Gemini 8, która odbyła się w marcu 1966 roku. Wraz z partnerem misji, Davidem Scottem, Armstrong przeprowadził pierwsze w historii dokowanie dwóch pojazdów kosmicznych na orbicie. Było to niezwykle skomplikowane manewr, który wymagał precyzji i doskonałego zrozumienia dynamiki przestrzeni kosmicznej.

Niestety, misja Gemini 8 napotkała poważne problemy. Zablokowany silnik odrzutowy wprowadził statek w niebezpieczny ruch obrotowy, zagrażając życiu załogi. W tej krytycznej sytuacji, Neil Armstrong wykazał się niezwykłym opanowaniem i umiejętnościami pilota. Zdołał opanować niestabilny statek kosmiczny, wykorzystując paliwo przeznaczone do powrotu w atmosferę. To wydarzenie pokazało jego zdolność do radzenia sobie w ekstremalnych warunkach. Co więcej, podczas treningu do misji Apollo 11, Armstrong o mało nie stracił życia, gdy musiał katapultować się z lądownika badawczego (LLRV) na sekundy przed jego uderzeniem w ziemię i eksplozją. Te doświadczenia świadczyły o ogromnych ryzykach związanych z eksploracją kosmosu, ale także o determinacji i profesjonalizmie astronautów.

Apollo 11: Pierwszy krok na Księżycu

Kulminacyjnym momentem kariery Neila Armstronga i przełomem w historii ludzkości była misja Apollo 11. Jako dowódca tej historycznej wyprawy, 20 lipca 1969 roku, Armstrong wraz z Buzzem Aldrinem wylądował lądownikiem „Eagle” na powierzchni Srebrnego Globu. Był to moment, który na zawsze zapisał się w świadomości ludzi na całym świecie.

Stawiając pierwszy krok na powierzchni Księżyca, Neil Armstrong wypowiedział słynne słowa: „To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości”. To zdanie, proste i zarazem głębokie, oddawało wagę tego osiągnięcia.

Moment lądowania na Księżycu i pierwsze kroki Armstronga były transmitowane na żywo i oglądane przez około 530 milionów ludzi na całym świecie, co czyniło go jednym z najszerzej obserwowanych wydarzeń w historii telewizji. Po wylądowaniu, Neil Armstrong i Buzz Aldrin spędzili na powierzchni Księżyca około dwóch i pół godziny. W tym czasie zbierali próbki skał księżycowych, przeprowadzali eksperymenty naukowe i umieścili amerykańską flagę. Całkowity czas, jaki Armstrong spędził w przestrzeni kosmicznej podczas swoich dwóch misji – Gemini 8 i Apollo 11 – wyniósł 8 dni, 14 godzin i 12 minut, co stanowiło znaczący wkład w poznanie kosmosu.

Nagrody i wyróżnienia

Za swoje niezrównane zasługi dla eksploracji kosmosu i Stanów Zjednoczonych, Neil Armstrong został uhonorowany licznymi prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami. Prezydent Richard Nixon przyznał mu Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), najwyższe cywilne odznaczenie w Stanach Zjednoczonych. W 1978 roku prezydent Jimmy Carter wręczył mu Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor), podkreślając jego wyjątkowy wkład w rozwój amerykańskiego programu kosmicznego. W 2009 roku, wraz z całą załogą Apollo 11, Armstrong otrzymał Złoty Medal Kongresu, co było kolejnym wyrazem najwyższego uznania ze strony władz.

Jego osiągnięcia zostały również docenione przez środowisko lotnicze i kosmiczne. W 1979 roku Neil Armstrong został wprowadzony do Narodowej Galerii Sław Lotnictwa (National Aviation Hall of Fame). Wśród jego licznych odznaczeń znalazły się także NASA Distinguished Service Medal oraz trzykrotnie Air Medal, świadczące o jego wybitnych osiągnięciach w dziedzinie lotnictwa. Te nagrody i wyróżnienia podkreślają znaczenie jego osoby i dokonań w historii lotnictwa i eksploracji kosmosu.

Kluczowe odznaczenia i nagrody

• Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom)
• Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor)
• Złoty Medal Kongresu
• Narodowa Galeria Sław Lotnictwa (National Aviation Hall of Fame)
• NASA Distinguished Service Medal
• Air Medal (trzykrotnie)

Późniejsza kariera i zaangażowanie społeczne

Po odejściu z NASA w 1971 roku, Neil Armstrong nie zaprzestał swojej działalności naukowej i edukacyjnej. Poświęcił się pracy akademickiej, wykładając na Wydziale Inżynierii Aerokosmicznej na University of Cincinnati. Dzieląc się swoim bogatym doświadczeniem, inspirował kolejne pokolenia inżynierów i naukowców. Armstrong wykorzystywał również swoje unikalne doświadczenie, zasiadając w ważnych komisjach badających wypadki kosmiczne. Był członkiem komisji ds. awarii Apollo 13. Ponadto, zasiadał w Komisji Rogersa, która badała przyczyny katastrofy promu Challenger, co świadczyło o jego zaangażowaniu w zapewnienie bezpieczeństwa przyszłych misji kosmicznych.

Poza pracą akademicką i komisjami badawczymi, Neil Armstrong angażował się również w działalność biznesową. Brał także udział w wyprawach badawczych, w tym w ekspedycji na Biegun Północny, co pokazywało jego nieustającą ciekawość świata i chęć eksploracji. Pomimo globalnej sławy, Armstrong był znany ze swojej niezwykłej skromności. Unikał rozgłosu i rzadko udzielał wywiadów, preferując życie z dala od świateł reflektorów. Jego podpis, widniejący w dokumentacji NASA, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych autografów na świecie, symbolizującym jego niezwykłe osiągnięcie.

Kluczowe daty w życiu Neila Armstronga

• 5 sierpnia 1930 – Narodziny
• 1947 – Rozpoczęcie studiów na Purdue University
• 26 stycznia 1949 – Powołanie do służby w Marynarce Wojennej USA
• 2 marca 1950 – Pierwsze lądowanie na lotniskowcu
• 1962 – Dołączenie do korpusu astronautów NASA
• Marzec 1966 – Pierwsza misja kosmiczna (Gemini 8)
• 20 lipca 1969 – Lądowanie na Księżycu
• 21 lipca 1969 (UTC) – Pierwszy krok na Księżycu
• 1971 – Odejście z NASA
• 1978 – Otrzymanie Kongresowego Kosmicznego Medalu Honoru
• 1979 – Wprowadzenie do Narodowej Galerii Sław Lotnictwa
• 1994 – Drugie małżeństwo
• 2009 – Otrzymanie Złotego Medalu Kongresu
• 25 sierpnia 2012 – Śmierć

Neil Armstrong, pierwszy człowiek na Księżycu, pozostawił po sobie niezatarte dziedzictwo w historii ludzkości. Jego odwaga, determinacja i niezłomny duch eksploracji uczyniły go ikoną nauki i inżynierii. Od skromnych początków, przez służbę w marynarce wojennej i karierę pilota doświadczalnego, aż po monumentalne osiągnięcie na powierzchni Srebrnego Globu, życie Armstronga stanowi dowód na to, że ludzkie ambicje mogą przekraczać najśmielsze granice. Jego wkład w rozwój kosmonautyki i inspiracja dla przyszłych pokoleń są nieocenione.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong