Michael Collins: Irlandzki bohater, który walczył o wolność Irish

1

Michael Collins, urodzony 16 października 1890 roku, był kluczową postacią w walce o niepodległość Irlandii, pełniąc funkcje polityczne i wojskowe. Jego życie, choć krótkie i tragicznie zakończone w wieku 31 lat, odcisnęło niezatarte piętno na historii kraju. Znany jako „The Big Fellow”, Collins był genialnym strategiem wojskowym i charyzmatycznym przywódcą, który odegrał fundamentalną rolę w tworzeniu struktur Wolnego Państwa Irlandzkiego, zasługując na miano jednego z ojców współczesnej Irlandii.

Jego irlandzkie imię brzmi Mícheál Ó Coileáin, a jego dziedzictwo żyje poprzez pokolenia. Jako Minister Finansów i Przewodniczący Rządu Tymczasowego Irlandii, Collins wykazał się niezwykłą skutecznością w organizowaniu funduszy i budowie państwowych instytucji. Zginął 22 sierpnia 1922 roku w Béal na Bláth, hrabstwo Cork, stając się ofiarą zasadzki. Jego miejsce spoczynku znajduje się na cmentarzu Glasnevin w Dublinie, narodowej nekropolii.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na listopad 2024 roku ma 134 lata (urodzony 16 października 1890 r.).
• Żona/Mąż: Brak informacji o żonie.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Polityk, dowódca wojskowy, organizator.
• Główne osiągnięcie: Kluczowa rola w negocjacjach Traktatu Anglo-Irlandzkiego i tworzeniu Wolnego Państwa Irlandzkiego.

Życie wczesne i początki działalności

Michael Collins, znany również pod swoim irlandzkim imieniem Mícheál Ó Coileáin, urodził się 16 października 1890 roku w Woodfield, Sam’s Cross, niedaleko Rosscarbery w hrabstwie Cork. Był najmłodszym z ośmiorga dzieci w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Gdyby żył w listopadzie 2024 roku, jego wiek wynosiłby 134 lata. Jego przydomek „The Big Fellow” (Wielki Chłop) przylgnął do niego już w dzieciństwie, zanim rozpoczął karierę polityczną. Tragicznie zginął 22 sierpnia 1922 roku w wieku zaledwie 31 lat w miejscowości Béal na Bláth w hrabstwie Cork, w wyniku zasadzki przeprowadzonej przez przeciwników traktatu anglo-irlandzkiego. Jego miejsce spoczynku znajduje się na cmentarzu Glasnevin w Dublinie, który jest kluczową nekropolią narodową Irlandii.

Rodzina i więzi osobiste

Ojciec Michaela Collinsa, Michael John Collins (1815–1897), był rolnikiem i matematykiem-amatorem. Po śmierci męża, matka Michaela, Mary Anne, przejęła prowadzenie gospodarstwa. Michael Collins głęboko wierzył, że jego rodzina wywodzi się w prostej linii od starożytnego rodu Uí Chonaill Gabra, co wzmacniało jego poczucie dumy z irlandzkiego pochodzenia. Dziedzictwo Collinsa przetrwało w irlandzkim życiu publicznym poprzez jego krewnych; jego siostra Margaret była posłanką, a jego prawnuczki Nora Owen i Mary Banotti również zostały znanymi polityczkami. Chociaż nie ma informacji o żonie ani dzieciach, jego życie osobiste było silnie związane z walką o niepodległość i działalnością w Irish Republican Brotherhood (IRB).

Kariera rewolucyjna i strategiczne geniusz

Kariera Michaela Collinsa nabrała tempa, gdy w 1906 roku wyjechał do Londynu. Tam pracował jako młodszy urzędnik w pocztowej kasie oszczędnościowej, zdobywając cenne doświadczenie zawodowe. Był aktywnym członkiem Gaelic Athletic Association (GAA), co służyło jako przykrywka dla rekrutacji nowych członków do Irish Republican Brotherhood (IRB). Jego zaangażowanie w ruch niepodległościowy było widoczne podczas Powstania Wielkanocnego w 1916 roku, kiedy to służył jako adiutant i ochroniarz Josepha Plunketta. Po upadku powstania, Collins został uwięziony w obozie Frongoch w Walii, który stał się dla niego „uniwersytetem rewolucji”, gdzie nawiązał kluczowe kontakty z innymi republikanami.

Kluczowe etapy działalności rewolucyjnej:

• 1906: Wyjazd do Londynu i praca jako urzędnik pocztowy.
• 1916: Udział w Powstaniu Wielkanocnym jako adiutant Josepha Plunketta.
• Po 1916: Przejęcie kluczowych ról w Irlandzkich Ochotnikach.
• 1920: Utworzenie „The Squad” i działania wywiadowcze IRA.
• 1921: Negocjacje i podpisanie Traktatu Anglo-Irlandzkiego.

Jako Dyrektor Wywiadu IRA, Collins zyskał sławę genialnego stratega, tworząc m.in. „The Squad” – specjalną jednostkę likwidacyjną, która w „Krwawą Niedzielę” w listopadzie 1920 roku wyeliminowała kluczowych brytyjskich agentów wywiadu. Jego działalność była kluczowa dla skuteczności Irish Republican Army (IRA) w walce z brytyjskimi siłami okupacyjnymi. W 1921 roku, Michael Collins był jednym z pięciu pełnomocników wysłanych do Londynu na rozmowy pokojowe. Podpisał traktat, który tworzył Wolne Państwo Irlandzkie, uznając go za „wolność do zdobycia wolności”, mimo że wymagał on przysięgi na wierność Koronie. Ta decyzja wywołała podziały w ruchu niepodległościowym i doprowadziła do The Irish Civil War.

Polityka i budowa Wolnego Państwa Irlandzkiego

Rola Michaela Collinsa w kształtowaniu młodego państwa irlandzkiego była nie do przecenienia. W styczniu 1919 roku został mianowany Ministrem Finansów w pierwszym rządzie Dáil Éireann, gdzie wykazał się niezwykłą skutecznością w organizowaniu funduszy na działalność podziemnego państwa. Jego zdolności organizacyjne i finansowe były kluczowe dla utrzymania funkcjonowania rewolucyjnego rządu w obliczu brytyjskiej dominacji. Od stycznia 1922 roku Collins sprawował funkcję Przewodniczącego Rządu Tymczasowego Irlandii, stając się de facto najważniejszą osobą w państwie odpowiedzialną za budowę nowych struktur administracyjnych. W tym okresie jego władza była ogromna, a decyzje podejmowane przez niego miały dalekosiężne konsekwencje dla przyszłości Irlandii. Od listopada 1920 roku aż do śmierci pełnił funkcję Prezydenta Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego (IRB), tajnej organizacji, która stanowiła ideowe zaplecze ruchu niepodległościowego. Jego przywództwo w IRB umacniało jego pozycję i wpływy w różnych nurtach irlandzkiego ruchu republikańskiego.

Kluczowe funkcje państwowe i polityczne:

• Minister Finansów (od stycznia 1919)
• Przewodniczący Rządu Tymczasowego (od stycznia 1922)
• Prezydent Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego (IRB) (od listopada 1920)
• Poseł (Teachta Dála) z okręgu South Cork (od 1918)
• Poseł (Teachta Dála) z rozszerzonego okręgu Cork (od 1921)

Collins był również wybierany na posła (Teachta Dála). W 1918 roku zdobył mandat z okręgu South Cork, a w 1921 roku reprezentował rozszerzony okręg Cork. Jego działalność parlamentarna odzwierciedlała jego zaangażowanie w proces polityczny prowadzący do utworzenia Wolnego Państwa Irlandzkiego. Jako szef rządu w 1922 roku, Collins potajemnie wysyłał broń i wsparcie dla oddziałów IRA prowadzących ofensywę w Irlandii Północnej, starając się chronić tamtejszą ludność katolicką.

Służba wojskowa i wojna domowa

W lipcu 1922 roku, w obliczu wybuchu wojny domowej, Michael Collins objął stanowisko Naczelnego Dowódcy Armii Narodowej w stopniu generała. Porzucił wówczas obowiązki cywilne na rzecz bezpośredniego kierowania operacjami wojskowymi, co świadczy o jego determinacji w obronie nowo utworzonego państwa. Po upadku Powstania Wielkanocnego, Collins był więziony w obozie Frongoch w Walii. Okres ten okazał się dla niego przełomowy, stając się dla niego swoistym „uniwersytetem rewolucji”, gdzie nawiązał kluczowe kontakty z republikanami z całego kraju. Po wyjściu z więzienia w grudniu 1916 roku, Collins szybko awansował w strukturach Irlandzkich Ochotników, zostając ich dyrektorem ds. organizacji i adiutantem generalnym.

Kluczowe momenty służby wojskowej:

• Internowanie w obozie Frongoch (po Powstaniu Wielkanocnym 1916).
• Dyrektor ds. organizacji i adiutant generalny Irlandzkich Ochotników (po grudniu 1916).
• Naczelny Dowódca Armii Narodowej (od lipca 1922).

Jako Naczelny Dowódca Armii Narodowej (The National Army), Collins stanął przed wyzwaniem walki z odłamem IRA, który sprzeciwiał się Traktatowi Anglo-Irlandzkiemu. Jego zadaniem było zbudowanie lojalnej i skutecznej siły zbrojnej zdolnej do obrony Wolnego Państwa Irlandzkiego. Jego śmierć 22 sierpnia 1922 roku w Béal na mbláth wstrząsnęła Irlandią i zakończyła jego karierę w wieku zaledwie 31 lat. Jego tragiczna śmierć w zasadzce była jednym z najsmutniejszych momentów w historii Irlandii.

Warto wiedzieć: Wiek Michaela Collinsa w chwili śmierci wynosił zaledwie 31 lat, co czyni jego osiągnięcia jeszcze bardziej niezwykłymi.

Cechy osobiste i dziedzictwo

Michael Collins od wczesnych lat wykazywał silne przywiązanie do Irlandii. Podczas pobytu w Londynie, Michael Collins podjął studia prawnicze w prestiżowym King’s College London, jednak ich nie ukończył, poświęcając się całkowicie działalności w organizacjach takich jak Gaelic League i IRB. Jego życie było dedykowane walce o niepodległość, co wykluczało kontynuację edukacji formalnej. Jednym z najbardziej niezwykłych epizodów z jego życia była szczęśliwa ucieczka po aresztowaniu w 1916 roku. Uniknął surowszej kary lub egzekucji dzięki sprytowi – usłyszał swoje nazwisko podczas selekcji w koszarach Richmond i niepostrzeżenie przeszedł do innej grupy więźniów. Ta niezwykła umiejętność improwizacji i zachowania zimnej krwi wielokrotnie ratowała mu życie.

Ciekawostki z życia:

• Niedokończone studia prawnicze w King’s College London.
• Szczęśliwa ucieczka z aresztowania dzięki sprytowi.
• Tajne wsparcie dla Irlandii Północnej w 1922 roku.
• Aktywność w London GAA jako przykrywka dla rekrutacji.

Jako szef rządu w 1922 roku, Collins potajemnie wysyłał broń i wsparcie dla oddziałów IRA prowadzących ofensywę w Irlandii Północnej, starając się chronić tamtejszą ludność katolicką. Ta decyzja podkreśla jego zaangażowanie w sprawę wszystkich Irlandczyków, niezależnie od miejsca zamieszkania. Jego pasja do sportu była równie istotna. Był aktywnym członkiem London GAA (Gaelic Athletic Association), co nie tylko pozwalało mu dbać o kondycję fizyczną, ale służyło jako doskonała przykrywka dla rekrutacji nowych członków do Irish Republican Brotherhood. Choć Collins nie był żonaty ani nie miał dzieci, jego dziedzictwo jest żywe poprzez jego krewnych. Jego życie i śmierć, choć tragicznie zakończone, stały się inspiracją dla wielu pokoleń Irlandczyków, a jego postać jest nieodłącznym elementem irlandzkiej historii.

Warto wiedzieć: Michael Collins głęboko wierzył w swoje szlacheckie pochodzenie, twierdząc, że jego rodzina wywodzi się od starożytnego rodu Uí Chonaill Gabra.

Michael Collins, wybitny irlandzki przywódca rewolucyjny i polityk, zginął w zasadzce w wieku zaledwie 31 lat, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii Irlandii. Jego niezłomne dążenie do niepodległości i umiejętności strategiczne ukształtowały bieg wydarzeń w budowie Wolnego Państwa Irlandzkiego, czyniąc go jedną z najbardziej fascynujących i wpływowych postaci w historii narodu irlandzkiego.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Collins_(Irish_leader)