John Watts Young (ur. 24 września 1930, zm. 5 stycznia 2018) był legendarnym amerykańskim astronautą i pilotem testowym, dziewiątym człowiekiem, który postawił stopę na Księżycu. Jego niezwykła kariera obejmowała udział w sześciu misjach kosmicznych, a także pilotowanie i dowodzenie czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. John Young w dniu swojej śmierci miał 87 lat. Na przestrzeni swojej długiej i bogatej kariery, która trwała ponad cztery dekady, John Young stał się ikoną eksploracji kosmosu, inspirując kolejne pokolenia.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 87 lat (w chwili śmierci)
- Żona/Mąż: Barbara Mary Young (z domu White)
- Dzieci: Sandy (Sandra), John Jr.
- Zawód: Astronauta, pilot testowy, komandor Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych
- Główne osiągnięcie: Dziewiąty człowiek na Księżycu, jedyny astronauta pilotujący cztery klasy statków kosmicznych, sześciokrotny lot w kosmos
Podstawowe informacje o Johnie Youngu
John Watts Young urodził się 24 września 1930 roku w San Francisco, a zmarł 5 stycznia 2018 roku w Houston w Teksasie. Przeżył 87 lat. Został pochowany z honorami na Narodowym Cmentarzu w Arlington, co stanowi symbol jego wielkiego wkładu w historię Stanów Zjednoczonych. Young na stałe zapisał się w annałach historii jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu. Dokonał tego podczas dowodzenia misją Apollo 16 w kwietniu 1972 roku. Jego wyjątkowość podkreśla fakt, że jest jedynym astronautą w historii NASA, który miał okazję pilotować i dowodzić czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz, co niezwykle ważne, promem kosmicznym (Space Shuttle).
Życie prywatne i rodzinne Johna Younga
Dzieciństwo Johna Younga przypadło na trudny okres Wielkiego Kryzysu, co wiązało się z częstymi przeprowadzkami jego rodziny. W wieku zaledwie pięciu lat doświadczył głębokiej tragedii rodzinnej – u jego matki zdiagnozowano schizofrenię, co skutkowało jej długoterminowym pobytem w szpitalu stanowym. Podczas II wojny światowej, po ataku na Pearl Harbor, jego ojciec wstąpił do marynarki wojennej. Młody John i jego brat pozostali wówczas pod opieką gospodyni domowej. W okresie studiów na Georgia Institute of Technology, John Young aktywnie uczestniczył w życiu akademickim, należąc do prestiżowego ANAK Society.
John Young był żonaty z Barbarą Mary Young (z domu White). Mieli dwoje dzieci: córkę Sandy (Sandra) i syna Johna Jr.
Kariera wojskowa Johna Younga
John Young rozpoczął swoją wojskową ścieżkę w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. W czasie wojny w Korei pełnił służbę na niszczycielu USS Laws jako oficer artylerii, biorąc udział w operacjach na Morzu Japońskim. Następnie, jako pilot testowy w Naval Air Test Center, nawiązał bliską współpracę z innym przyszłym astronautą, Jamesem Lovellem. Razem testowali systemy uzbrojenia dla nowoczesnych myśliwców F-4 Phantom II. W 1962 roku John Young ustanowił dwa znaczące światowe rekordy w zakresie czasu wznoszenia dla myśliwca F-4 Phantom II, docierając na wysokość 25 000 metrów w oszałamiającym czasie 227,6 sekundy. W 1976 roku przeszedł na emeryturę z marynarki wojennej w stopniu komandora (captain).
Kariera w NASA: Pionier eksploracji kosmosu
W 1962 roku John Young został wybrany do NASA w ramach drugiej grupy astronautów, znanej jako NASA Astronaut Group 2. Jego pierwsza historyczna misja kosmiczna to Gemini 3, która odbyła się w marcu 1965 roku. Wraz z Gusem Grissomem przeprowadził podczas niej kluczowe testy manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie. Następnie, podczas misji Gemini 10 w 1966 roku, jako dowódca, John Young ustanowił ówczesny rekord wysokości lotu załogowego, osiągając pułap 763 kilometrów nad Ziemią. W 1969 roku, podczas misji Apollo 10, Young stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie orbitował wokół Księżyca, co było kluczowym etapem przygotowań do lądowania na jego powierzchni. Jego zwieńczeniem kariery w programie Apollo była misja Apollo 16 w kwietniu 1972 roku, podczas której spędził trzy dni na powierzchni Księżyca w rejonie Wyżyny Kartezjusza, jako dziewiąty człowiek w historii.
Misje kosmiczne Johna Younga
- Gemini 3 (marzec 1965)
- Gemini 10 (1966)
- Apollo 10 (1969)
- Apollo 16 (kwiecień 1972)
- STS-1 (1981)
- STS-9 (1983)
Najważniejsze osiągnięcia i nagrody Johna Younga
Za swoje wybitne osiągnięcia w dziedzinie eksploracji kosmosu, John Young został uhonorowany prestiżowym Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor). Jego dokonania w przestrzeni kosmicznej są imponujące: łącznie spędził w niej 34 dni, 19 godzin i 39 minut. W ramach swoich misji wykonał trzy spacery kosmiczne (EVA) o łącznym czasie przekraczającym 20 godzin. John Young jest jedynym astronautą w historii, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Łącznie, John Young sześć razy poleciał w kosmos, biorąc udział zarówno w historycznym programie Apollo, jak i w pionierskich lotach promów kosmicznych. To wszechstronne doświadczenie czyni go jednym z najbardziej utytułowanych astronautów w dziejach.
| Osiągnięcie | Szczegóły |
|---|---|
| Liczba misji kosmicznych | 6 |
| Łączny czas w przestrzeni kosmicznej | 34 dni, 19 godzin, 39 minut |
| Liczba spacerów kosmicznych (EVA) | 3 |
| Łączny czas spacerów kosmicznych | Ponad 20 godzin |
| Pilotowane klasy statków kosmicznych | Gemini, Moduł dowodzenia Apollo, Moduł księżycowy Apollo, Prom kosmiczny |
John Young oficjalnie przeszedł na emeryturę z NASA 31 grudnia 2004 roku, kończąc tym samym najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, która trwała ponad cztery dekady.
Ciekawostki i kontrowersje z życia Johna Younga
Podczas swoich studiów John Young brał udział w rejsach szkoleniowych na pancerniku USS Missouri, gdzie poznał przyszłego dowódcę misji Apollo 10, Thomasa Stafforda. Jako jeden z zaledwie dwóch ludzi w historii, John Young brał udział zarówno w programie Apollo, jak i w pierwszych lotach promów kosmicznych. W trakcie misji Gemini 3, Young wywołał niewielki skandal polityczny, przemycając na pokład kapsuły kanapkę z peklowaną wołowiną (corned beef sandwich). Incydent ten doprowadził do przesłuchań przed komisją Kongresu USA w sprawie naruszenia procedur bezpieczeństwa żywności. Podczas lądowania misji Gemini 3, gwałtowne szarpnięcie kapsuły rzuciło astronautów na przednią szybę, powodując uszkodzenie wizjerów w ich hełmach. W trakcie misji Gemini 10, on i Michael Collins doświadczyli silnego podrażnienia oczu spowodowanego przez związek przeciwmgielny w ich hełmach. John Young był pierwszym astronautą, który poleciał w kosmos sześć razy, a jego kariera jest świadectwem jego niezwykłej odwagi i wszechstronności.
John Young swoim życiem udowodnił, że determinacja i pasja do odkrywania mogą pomóc przezwyciężyć największe trudności. Jego historia inspiruje do sięgania gwiazd, niezależnie od napotkanych przeciwności losu, a jego wkład w eksplorację kosmosu pozostanie na zawsze zapisany w historii ludzkości.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy John Young spacerował po księżycu?
Tak, John Young spacerował po Księżycu. Był dowódcą misji Apollo 16 w 1972 roku, podczas której wykonał kilka spacerów po powierzchni Srebrnego Globu.
Na cześć kogo nazwano John Young Parkway?
John Young Parkway nazwano na cześć astronauta Johna Younga. Jest to ważna arteria komunikacyjna w Orlando na Florydzie, gdzie znajduje się John Young Museum and Planetarium.
Ile razy John Young był w kosmosie?
John Young był w kosmosie aż sześć razy. Uczestniczył w dwóch misjach Gemini oraz w trzech misjach Apollo, a także w locie wahadłowca Columbia.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Young_(astronaut)
