Gustav Klimt (urodzony 14 lipca 1862 r.) był wybitnym austriackim malarzem i grafikiem, kluczową postacią secesji wiedeńskiej oraz jednym z najbardziej rozpoznawalnych artystów nurtu Art Nouveau. Jego dzieła, często eksplorujące motywy ciała kobiecego z odważnym erotyzmem, do dziś zachwycają i wzbudzają podziw. Szczególne miejsce w jego życiu zajmowała wieloletnia relacja z projektantką mody Emilie Flöge. Na rok 2024 artysta miałby 162 lata.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na [miesiąc 2024] miałby 162 lata.
- Żona/Mąż: Brak informacji o formalnym małżeństwie.
- Dzieci: Co najmniej czternaścioro.
- Zawód: Malarz, grafik.
- Główne osiągnięcie: Definicja stylu Art Nouveau, ikoniczne dzieła takie jak „Pocałunek” i „Portret Adeli Bloch-Bauer I”.
Gustav Klimt: Biografia i twórczość – Kluczowe informacje
Gustav Klimt przyszedł na świat 14 lipca 1862 roku w Baumgarten, niedaleko Wiednia. Jako jeden z czołowych przedstawicieli secesji wiedeńskiej, jego twórczość wywarła znaczący wpływ na kształt europejskiego Art Nouveau. W centrum jego artystycznego zainteresowania znajdowało się ciało kobiece, które przedstawiał z niezwykłą szczerością i często prowokującym erotyzmem. Do jego najsłynniejszych dzieł należą ikoniczny „Pocałunek” oraz „Portret Adeli Bloch-Bauer I”. Inne ważne prace to między innymi „Judyta I” i „Danaë”. Klimt, jako jeden z artystów Secesji Wiedeńskiej, czerpał inspirację ze sztuki japońskiej, szczególnie w zakresie kompozycji i metod dekoracyjnych.
Rodzina, życie prywatne i relacje Gustava Klimta
Gustav Klimt był drugim z siedmiorga dzieci. Jego ojciec, Ernst Klimt Starszy, pracował jako grawer w złocie, a matka, Anna, posiadała niewykorzystane talenty muzyczne. Rodzina żyła w trudnych warunkach finansowych, co wymusiło wielokrotne przeprowadzki. Dzieciństwo artysty naznaczone było tragediami, w tym śmiercią młodszej siostry Anny. Najstarsza siostra, Klara, zmagała się z chorobą psychiczną, a matka cierpiała na depresję. Bracia Gustava, Ernst i Georg, również posiadali uzdolnienia artystyczne i często pozowali mu do wczesnych prac. Na początku lat 90. XIX wieku Klimt nawiązał głęboką, trwającą przez całe życie relację z projektantką mody Emilie Louise Flöge, która była jego bliską towarzyszką. Pomimo tej bliskości, historycy sztuki spekulują, że ich związek mógł pozostać platoniczny. Klimt prowadził intensywne życie towarzyskie i seksualne, utrzymując liczne romanse, głównie z modelkami, co zaowocowało narodzinami co najmniej czternaściorga dzieci.
Kariera i rozwój artystyczny Gustava Klimta: Od akademii do Złotej Fazy
W wieku 14 lat Gustav Klimt rozpoczął naukę w wiedeńskiej Szkole Sztuk Stosowanych i Rzemiosła (Kunstgewerbeschule), gdzie skupił się na malarstwie architektonicznym. W 1880 roku, wraz z bratem Ernstem i przyjacielem Franzem von Matschem, założył zespół artystyczny Künstlercompagnie. Grupa ta realizowała liczne zlecenia, w tym dekoracje do Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu. Przełomowym momentem w karierze Klimta było ukończenie murali w wiedeńskim Burgtheater w 1888 roku, za co otrzymał Złoty Krzyż Zasługi od cesarza Franciszka Józefa I. W 1897 roku Klimt stał się współzałożycielem i pierwszym prezesem Secesji Wiedeńskiej, a także redaktorem czasopisma „Ver Sacrum”, które promowało nowe idee artystyczne. Jego twórczość weszła w okres zwany Złotą Fazą, charakteryzujący się zastosowaniem płatków złota i inspiracjami sztuką bizantyjską, co przyniosło mu największy sukces komercyjny i krytyczny. Klimt był artystą niezwykle metodycznym i powolnym, wymagającym od swoich modeli bardzo długich sesji pozowania. Skupiał się niemal wyłącznie na pracy i rodzinie, unikając życia towarzyskiego i spotkań z innymi artystami.
Kontrowersje i skandale związane z twórczością Gustava Klimta
W 1894 roku Gustav Klimt otrzymał zlecenie na namalowanie tzw. „Obrazów Wydziałowych” dla Uniwersytetu Wiedeńskiego. Po ich ukończeniu wybuchł skandal, gdyż dzieła uznano za zbyt radykalne i pornograficzne, co doprowadziło do ich usunięcia z uniwersyteckich sal. W reakcji na ostrą krytykę, Klimt postanowił nie przyjmować więcej publicznych zleceń. Artysta nie stronił od prowokacji; w 1902 roku chciał nazwać swój obraz przedstawiający nagą kobietę „Moim krytykom”. Kontrowersje wzbudziła również publikacja teczki „Dwadzieścia pięć rysunków”, zawierającej graficzne przedstawienia nagich kobiet w scenach erotycznych.
Nagrody i osiągnięcia Gustava Klimta
Gustav Klimt otrzymał wiele prestiżowych nagród i wyróżnień. W 1890 roku został pierwszym laureatem nagrody Kaiserpreis za obraz „Widownia w Starym Burgtheater”. W 1911 roku jego dzieło „Śmierć i życie” zdobyło pierwszą nagrodę na wystawie światowej w Rzymie. Artysta został również mianowany honorowym członkiem uniwersytetów w Monachium i Wiedniu, co świadczyło o jego wysokim uznaniu w środowisku akademickim.
Zdrowie i śmierć Gustava Klimta
11 stycznia 1918 roku Gustav Klimt doznał udaru mózgu, który spowodował paraliż prawej strony ciała. Zmarł 6 lutego 1918 roku w Wiedniu w wieku 55 lat. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci było zapalenie płuc, będące powikłaniem epidemii grypy hiszpanki. Spoczywa na cmentarzu Hietzing w Wiedniu. Pozostawił po sobie wiele niedokończonych prac, będących świadectwem jego nieustającej pasji twórczej.
Ciekawostki i osobowość Gustava Klimta
Podczas pracy Klimt często nosił luźną szatę i sandały, bez bielizny. Latem nad jeziorem Attersee nazywany był „Waldschrat” (leśny demon) z powodu swojej intensywności i skłonności do samotności. Twierdził, że nigdy nie namalował autoportretu, uważając siebie za mało interesujący temat. Istnieje hipoteza, że malował swoje pejzaże z Attersee przy użyciu teleskopu, co tłumaczyłoby spłaszczenie perspektywy. Wiele kluczowych prac Klimta, w tym trzy obrazy uniwersyteckie, zostało zniszczonych w maju 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie. W 2006 roku „Portret Adeli Bloch-Bauer I” sprzedano za rekordową wówczas kwotę 135 milionów dolarów. Okres Złotej Fazy był efektem podróży do Wenecji i Rawenny, gdzie artysta zachwycił się mozaikami. Klimt był ulubionym portrecistą zamożnych wiedeńskich dam, które cierpliwie znosiły jego trudny charakter pracy. Pomimo sławy, rzadko wypowiadał się publicznie na temat swojej sztuki, preferując, by przemawiały za nią jego dzieła. Jako syn grawera, Klimt przywiązywał dużą wagę do rzemieślniczej precyzji wykonania ram i detali. Poprzez relację z Emilie Flöge, Klimt wpłynął na reformę ubioru kobiecego, promując luźne, artystyczne suknie. Jego dzieła są nasycone symboliką życia, śmierci, miłości i odrodzenia. W chwili śmierci w jego pracowni znajdowało się wiele płócien w różnym stadium zaawansowania, co świadczy o jego intensywnym procesie twórczym do samego końca. Za życia Klimt musiał mierzyć się z krytyką konserwatywnej części społeczeństwa, która zarzucała mu niemoralność. Styl Klimta ewoluował od akademickiego realizmu wczesnych lat, przez złotą fazę, aż po bardziej ekspresyjne i kolorowe dzieła z późnego okresu życia. Obraz „Pocałunek” stał się ikoną kultury popularnej, symbolizując uniwersalną miłość i jedność kochanków. Jego prace były chętnie nabywane przez wiedeńską inteligencję i przemysłowców pochodzenia żydowskiego. Klimt otworzył drogę dla austriackiego ekspresjonizmu, inspirując takich artystów jak Egon Schiele czy Oskar Kokoschka. Jezioro Attersee było dla niego głównym źródłem inspiracji pejzażowej, gdzie spędzał niemal każde lato. Jako redaktor pisma „Ver Sacrum”, dbał o to, by każdy numer był spójnym dziełem sztuki graficznej. Choć za życia budził kontrowersje, dziś uznawany jest za narodowy skarb Austrii. Jego ornamentyka do dziś inspiruje projektantów biżuterii, tkanin i przedmiotów użytkowych.
Najważniejsze dzieła Gustava Klimta
Gustav Klimt pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny, w którym szczególnie wyróżniają się dzieła o uniwersalnym przesłaniu i wyrafinowanej estetyce. Do jego najbardziej rozpoznawalnych na świecie obrazów należą:
- „Pocałunek” (The Kiss) – ikoniczne przedstawienie miłości i jedności.
- „Portret Adeli Bloch-Bauer I” – jeden z najcenniejszych obrazów w jego dorobku.
- „Judyta I” – symbol kobiecej siły i uwodzenia.
- „Danaë” – obraz ukazujący mitologiczną postać w sensualnym ujęciu.
Te obrazy, często nasycone symboliką życia, śmierci, miłości i odrodzenia, stały się ikonami kultury popularnej i świadectwem mistrzostwa Klimta w przedstawianiu kobiecego piękna i złożonych emocji.
Kariera artystyczna: kluczowe etapy i osiągnięcia
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1880 | Założenie Spółki Artystów (Künstlercompagnie) z bratem Ernstem i Franzem von Matschem. |
| 1888 | Otrzymanie Złotego Krzyża Zasługi od cesarza Franciszka Józefa I za prace w Burgtheater. |
| 1890 | Pierwszy laureat nagrody Kaiserpreis za obraz „Widownia w Starym Burgtheater”. |
| 1894 | Zlecenie na „Obrazy Wydziałowe” dla Uniwersytetu Wiedeńskiego, które wywołały skandal. |
| 1897 | Współzałożenie i objęcie prezesury w Secesji Wiedeńskiej; redakcja pisma „Ver Sacrum”. |
| 1911 | Pierwsza nagroda na wystawie światowej w Rzymie za obraz „Śmierć i życie”. |
Nagrody i wyróżnienia Gustava Klimta
Gustav Klimt, jako jeden z czołowych artystów swojej epoki, otrzymał szereg prestiżowych nagród i wyróżnień, które podkreślają jego znaczenie w świecie sztuki:
- Kaiserpreis (1890) – za obraz „Widownia w Starym Burgtheater”.
- Pierwsza nagroda na wystawie światowej w Rzymie (1911) – za obraz „Śmierć i życie”.
- Honorowe członkostwo uniwersytetów w Monachium i Wiedniu.
Te osiągnięcia świadczą o docenieniu jego talentu zarówno przez instytucje artystyczne, jak i akademickie.
Warto wiedzieć: Mimo że za życia Gustav Klimt budził kontrowersje i musiał mierzyć się z atakami konserwatywnej części społeczeństwa zarzucającej mu niemoralność, dziś jest powszechnie uznawany za narodowy skarb Austrii.
Gustav Klimt był artystą, którego twórczość wykraczała poza ramy epoki, definiując styl Art Nouveau i eksplorując głębokie tematy ludzkiej egzystencji. Jego odważne podejście do sztuki, zmysłowość i mistrzowskie operowanie złotem sprawiają, że dzieła Klimta pozostają aktualne i fascynujące dla współczesnego widza, stanowiąc nieoceniony wkład w dziedzictwo światowej sztuki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Klimt?
Gustav Klimt zmarł w 1918 roku na skutek udaru mózgu i zapalenia płuc. Okoliczności jego śmierci były związane z epidemią grypy hiszpanki, która wówczas panowała.
Jakie są najsłynniejsze obrazy Gustava Klimta?
Do najsłynniejszych dzieł Gustava Klimta należą „Pocałunek”, „Adela Bloch-Bauer I” (znana jako „Złota Dama”) oraz „Drzewo Życia”. Te i inne obrazy z jego „złotego okresu” są rozpoznawalne na całym świecie.
Czym charakteryzują się obrazy Klimta?
Obrazy Klimta charakteryzują się bogactwem ornamentów, użyciem złota i innych metali szlachetnych, a także syntezą symbolizmu i secesji. Często przedstawiają tematykę miłości, erotyki i alegoryczne ujęcia życia.
Gdzie znajduje się złota Dama Klimta?
Obraz „Adela Bloch-Bauer I”, znany jako „Złota Dama”, znajduje się obecnie w Neue Galerie w Nowym Jorku. Wcześniej dzieło to było częścią prywatnej kolekcji.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Gustav_Klimt
